Deyimler ve Anlamları

Deyimler, kelimelerin gerçek anlamlarından farklı, kalıplaşmış anlamlar taşıyan söz gruplarıdır. “Etekleri zil çalmak” derken kimsenin eteğinde zil yoktur; çok sevinmeyi anlatırız. Aşağıda çocuklar için sade açıklamalarla ve örneklerle hazırlanmış deyimler var.

A

• Ağzı açık kalmakÇok şaşırmak
• Ağzı kulaklarına varmakÇok sevinmek
• Ağzı sıkıSır tutan, sırrı kimseye söylemeyen
• Ağzından bal damlamakÇok tatlı ve güzel konuşmak
• Ağzından kaçırmakBir şeyi istemeden söylemek
• Ayağını denk almakDikkatli ve tedbirli davranmak

B

• Bir kitaba göz atmakKitaba kısaca bakmak
• Bir kulağından girip öbüründen çıkmakSöyleneni dinlememek, hemen unutmak
• Burnu havadaKendini beğenmiş, kibirli
• Burnundan solumakÇok öfkeli olmak
• Burun kıvırmakBir şeyi beğenmemek
• Buz kesmekÇok üşümek ya da çok şaşırmak

C

• Can kulağıyla dinlemekÇok dikkatle dinlemek
• Cin gibiÇok akıllı ve uyanık

Ç

• Çat kapı gelmekHaber vermeden gelmek
• Çenesi düşükÇok konuşan, susmayan
• Çileden çıkmakÇok sinirlenmek

D

• Dili tutulmakŞaşkınlıktan konuşamamak
• Dilinde tüy bitmekAynı şeyi söylemekten yorulmak
• Dört gözle beklemekBir şeyi çok sabırsızlıkla beklemek
• Dut yemiş bülbül gibi olmakSesi çıkmamak, susmak

E

• El ele vermekBirlikte yardımlaşmak
• El üstünde tutmakBirine çok değer verip sevmek
• Eli açıkCömert, paylaşmayı seven
• Eli ayağına dolaşmakTelaştan ne yapacağını şaşırmak
• Etekleri zil çalmakÇok sevinmek

G

• Göze girmekBirinin beğenisini kazanmak
• Gözünü dört açmakÇok dikkatli olmak

H

• Hava atmakGösteriş yapmak, övünmek
• Hık demiş burnundan düşmüşBirine çok benzemek

İ

• İçi içine sığmamakSevinçten ya da heyecandan duramamak
• İçini dökmekDerdini birine anlatmak
• İğne atsan yere düşmezBir yer çok kalabalık olmak
• İpleri eline almakYönetimi üstlenmek

K

• Kafa yormakBir konu üzerinde çok düşünmek
• Kara kara düşünmekEndişe ederek uzun uzun düşünmek
• Karnı zil çalmakÇok acıkmak
• Kılı kırk yarmakBir şeyi çok dikkatli ve ayrıntılı incelemek
• Kolları sıvamakBir işe hevesle başlamak
• Kulak asmamakBir sözü dikkate almamak
• Kulak kabartmakGizlice duymaya çalışmak
• Küplere binmekÇok öfkelenmek

M

• Mum gibi olmakUslu ve söz dinler hale gelmek

N

• Nefes nefese kalmakÇok yorulup soluk soluğa kalmak

P

• Parmak ısırmakÇok beğenip şaşırmak
• Pireyi deve yapmakKüçük bir şeyi büyütmek

S

• Sinek avlamakYapacak iş olmadan boş durmak
• Su gibi okumakHiç takılmadan akıcı okumak

T

• Tabana kuvvetAraç olmadan yürüyerek gitmek
• Taş kalpliBaşkalarına acımayan
• Tüyleri diken diken olmakÇok etkilenip ürpermek

U

• Uykusu kaçmakUyuyamaz hâle gelmek

Y

• Yerin dibine girmekÇok utanmak
• Yüreği ağzına gelmekBirden çok korkmak
• Yüzü kızarmakUtanmak

Z

• Zevkten dört köşe olmakÇok sevinmek